Çay İlk Kim Tarafından Keşfedildi? Nerelerde Yetişir?

Milattan önceki yıllarda tıp alanında ön plana çıkan çay, yıllar içerisinde sofraların ve sohbetlerin vazgeçilmezi haline geldi. Biz de Beta Tea olarak hayatımızın en önemli anlarına tanıklık eden, vazgeçilmez lezzetimiz olan çayı tüm detayları ile sizlere anlatmak istedik.

Çay İlk Kim Tarafından Keşfedildi? Nerelerde Yetişir?
05 Ağustos 2021 Perşembe 15:40 tarihinde eklendi.

Milattan önceki yıllarda tıp alanında ön plana çıkan çay, yıllar içerisinde sofraların ve sohbetlerin vazgeçilmezi haline geldi. Biz de Beta Tea olarak hayatımızın en önemli anlarına tanıklık eden, vazgeçilmez lezzetimiz olan çayı tüm detayları ile sizlere anlatmak istedik.

 

 

 

Çay; adı Latince’den gelen Camellia Sinensis bitkisinin genç yapraklarının ve tomurcuklarının işlenerek, taze kaynatılmış suda demlenmesiyle elde edilen içecektir.  Küçük yapraklı Çin bitkisi (C. sinensis) ve büyük yapraklı Assam bitkisi (C. sinensis çeşidi assamica) olmak üzere iki ana tür kullanılır. Yıllardır süre gelen süreçte, bu iki çeşidin melezleri yetiştirilmiş ve farklı çay çeşitleri üretilmiştir. Çay yaprakları üretim aşamasında türlerine göre de farklılık gösterir. Bazı çay yaprakları fermante edilebildiği gibi bazıları fermante edilmeden bırakılabilir.

 

Çin Çayı Avrupa’yla tanışıyor

 

 

Bugüne kadar ortaya atılan efsaneler incelendiğinde, çayın Çin’de M.Ö 2700’den beri bilindiği ortaya çıkıyor. Çay, ilk bulunduğu zaman ve süre gelen binlerce yıllık süreçte; taze yaprakların suda kaynatılmasıyla elde edilen tıbbi bir içecek olarak kullanılıyordu. Ancak M.S 3.yüzyılda çay, sadece tıpta değil, günlük hayatta da tüketilen bir içecek haline geldi. Böylelikle çay ekimi için ayrılan topraklar genişlerken, çay ekimi ve işleme süreçleri de hız kazandı. M.S 350 yılında çay, günlük hayatta tüketilen bir içecek haline gelmişti. Daha çok Çin çayı biliniyor ve tüketiliyordu. Hollandalı Doğu Hindistan Şirketi, Çin çayının ilk sevkiyatını 1610 yılında Avrupa’ya taşıdı. Bu olay, çayın tüm dünyaya yayılması açısından oldukça önemlidir. 1669'da İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, Java'daki limanlardan Çin çayını Londra pazarına getirdi. Böylelikle çay, İngiltere başta olmak üzere tüm Avrupa’ya yayılmaya başladı.

 

Günde 18 ila 20 milyar arası çay tüketiliyor

 

Bugün, tahmini olarak, bir günde dünya üzerinde 18 ila 20 milyar bardak çay tüketiliyor. Bu rakamlar da gösteriyor ki; çay, milattan önceki yıllardan bugüne kadar insan hayatında büyük önem kaplıyor. Çayın, içeriğindeki antibakteriyal ve antioksidan bakımından zengin içerikleri sayesinde insan vücuduna da birçok yararı bulunuyor.
 

Çayın en bilinen bileşeni, içeceğe uyarıcı karakterini veren ancak renk, tat ve aromaya çok az katkıda bulunan kafeindir. Çay yapraklarında yüzde 4 oranında kafein bulunur ve bir çay bardağı çay 60 ila 90 miligram arasında kafein içerir. Çayın içerisindeki en önemli maddeler; içeceğe hafif buruk tadı veren renksiz tanenler veya polifenollerdir.

 

Çay nasıl işlenir?

 

Çay’ın; siyah çay, bitki çayı, yeşil çay, beyaz çay, rooibos çayı, oolong çayı, mate çayı, matcha çayı, meyve çayı olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır. Bu türler, farklı üretim süreçlerinden ve aşamalarından geçer. Üretim sürecinin tüm aşamalarından sadece siyah çay geçer. Yeşil çay ve oolong, sahip oldukları nitelikleri önemli fermantasyon aşamasındaki varyasyonlardan elde eder. Çay endüstrisinde; çay işleme, fermantasyon olarak bilinen oksidasyon dereceleri ile ayırt edilir. Her çayın farklı oksidasyon seviyesi vardır. Bu fermantasyon sürecinin ardından, çay yapraklarının bileşenleri değişir ve bu değişim farklı aromalar ile sonuçlanır.

 

Çay nerede yetişir?

 

Çay bitkisi, binlerce hektarlık bahçelerde veya büyük plantasyonlarda yani doğal ortamda yetiştirilmektedir. En iyi ve en kaliteli çay, genellikle yüksek kesimlerde hatta bazen dik yamaçlarda yetişmektedir. Türkiye’deki Karadeniz Bölgesi de buna en güzel örnektir. Bu arazilerde çay bitkisinin el ile ayıklanarak toplanması önemli olup, yaklaşık iki bin küçük çay yaprağından yarım kilogram kuru çay elde edilmektedir. Bu da çay toplamanın ne kadar meşakkatli bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak dünyada el ile toplanarak işlenmiş olan iyi kalitedeki bazı çaylar düz arazi ve alçaklarda yetişen bitkilerden elde edilmektedir. Sonuç olarak çayın nasıl yetiştiği faktörlerden sadece biridir.

 

Çay yetiştiren başlıca ülkeler; Türkiye, Hindistan, Çin, Sri Lanka, Japonya ve Kenya’dır. Türkiye’de çay hasatı Mayıs ayının ilk haftalarına denk gelmektedir. Doğu Karadeniz’in yüksek kesimlerinden özenle seçilen çay yaprakları işlendikten sonra Türk çayı elde edilmektedir.