Vergi hataları ve düzeltme yolları

Vergi ile ilgili olan hesaplarda, vergilendirme sırasında yapılmış olan hataların sonucunda fazla ya da eksik vergi istenme ya da alınma durumu vergi hatasıdır. Vergi hataları dolayısıyla ortaya çıkan vergi uyuşmazlık durumlarının idari yollar ile çözülmesi mümkündür. İki tür vergi hatası bulunmaktadır.

Vergi hataları ve düzeltme yolları
12 Haziran 2021 Cumartesi 18:43 tarihinde eklendi.

Vergi Hatası
 

Vergi ile ilgili olan hesaplarda, vergilendirme sırasında yapılmış olan hataların sonucunda fazla ya da eksik vergi istenme ya da alınma durumu vergi hatasıdır.  Vergi hataları dolayısıyla ortaya çıkan vergi uyuşmazlık durumlarının idari yollar ile çözülmesi mümkündür.  İki tür vergi hatası bulunmaktadır.
 

  • Hesap hataları
  • Vergilendirme hataları
     

Hesap Hataları

Hesap hataları Vergi Usul Kanunu 117’ inci maddede incelenmiştir.
 

Hesap Hataları;
 

  • Matrah Hataları:
     

Matrah ödenilmesi gereken vergi tutarının belirlenmesini sağlayan miktardır.  Vergilendirme ile ilgili olan tahakkuk fişi, tekalif cetveli ve kararlarda matraha ait olan rakamların ya da indirimlerin eksik ya da fazla gösterilmiş ya da hesaplanmış olma durumudur.
 

  • Vergi Miktarında Hatalar:
     

Vergi oranlarının ve tarifelerinin uygulamasının hatalı olması, mahsupların yanlış yapılması ya da yapılmamış olması, ilgili olan belgelerde hesaplanan ve gösterilen verginin eksik ya da fazla olma durumlarıdır.
 

  • Verginin Mükerrer Olması:
     

Vergiyi doğuran olayın ortaya çıkmasını etkileyen yanlışlıklardan oluşan vergilendirme işleminin niteliğiyle alakalı olan hatalardır.

 

Vergilendirme Hataları
 

Vergilendirme hataları Vergi Usul Kanunu 118’ inci maddede incelenmiştir.
 

Vergilendirme hataları;
 

  • Mükellefin Şahsında Hata:
     

Verginin asıl borçlusundan değil başka bir kişiden istenme ya da alınması durumudur.
 

  • Mükellefiyette Hata:
     

Vergiden muaf kimselerden vergi istenme ya da alınma durumudur.
 

  • Mevzuda Hata:
     

Vergi konusuna girmeyen ya da vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, evrak üzerinden vergi istenmesi veya alınması durumudur.
 

  • Vergilendirme ve Muafiyet Döneminde Hata
     

Aranan vergi ile ilgili vergilendirme döneminin yanlış gösterilmesi ya da süre itibariyle eksik ya da fazla hesaplanması durumudur.

 

 

Vergi Hatalarının Ortaya Çıması
 

Vergi hatalarının ortaya çıkarılması Vergi Usul Kanununun 119. Maddesinde sıralanmıştır.
 

Vergi hataları meydana çıkma yolları:
 

  • Mükellefin müracaatı ile,
  • Hatanın vergi incelemesi sırasında ortaya çıkarılması ile,
  • İlgili olan memurun hatayı görme ya da bulması ile,
  • Üst memurların incelemeleri sonrasında hatanın görülmesi ile,
  • Hatanın teftiş sırasında meydana çıkarılması ile.
     

Vergi Hatalarının Düzeltilmesi
 

Vergi Hatalarını Düzeltilmesi Yetkisi
 

Vergilendirme ya da hesap hataları şeklinde gerçekleşmiş olan vergi hataları, ilgili olan vergi dairesi müdürü kararınca düzeltilebilir.
 

Vergi dairesi:
 

Madde 4 – Vergi dairesi mükellefi tesbit eden, vergi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden dairedir.
 

(Değişik : 15/12/1990 – 3689/1 md.) Mükelleflerin, vergi uygulaması bakımından hangi vergi dairesine bağlı oldukları vergi kanunları ile belirlenir. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlığı, gerekli gördüğü hallerde, mükelleflerin işyeri ve ikametgah adresleri ile il ve ilçelerin idari sınırlarına bağlı kalmaksızın vergi daireleri ve bölge bilgi işlem merkezleri kurmaya, vergi dairelerine bağlı şubeler açmaya ve vergi dairelerinin yetki alanı ile vergi türleri, meslek ve iş grupları itibariyle mükelleflerin bağlı olacakları vergi dairesini belirlemeye yetkilidir.
 

Vergi Hataları Nasıl Düzeltilir?
 

Vergi hataları bariz bir şekilde açık ise, hatayı tespit etmiş olan vergi dairesinin düzeltmeyi kendiliğinden yapması mümkündür. Mükellef tarafından vergi dairesine yapılan vergi hatasının düzeltilmesi başvurusu sonrasında kurum bu başvuruyu inceleyerek hatayı düzeltebilir ancak vergi hatasını kurumun düzeltebilmesi için hatanın bariz olması gerekir. Eğer vergi hatası kurum tarafından düzeltilemez ise, vergi hatasının düzeltilmesi için yargı yoluna başvurulması gerekir.
 

Vergi Usul Kanunu -
 

Düzeltme yetkisi ve reddiyat:

Madde 120– Vergi hatalarının düzeltilmesine, ilgili vergi dairesi müdürü karar verir. Bu hatalar düzeltme fişine dayanılarak düzeltilir. Hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla vergi aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olunmuş ise mükellefe reddolunur. Düzeltme fişinin bir nüshası, reddedilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe tebliğ edilir. Mükellef tebliğ tarihinden başlıyarak bir yıl içinde parasını geri almak üzere müracaat etmediği takdirde hakkı sakıt olur.

(Ek fıkra: 25/12/2003-5035/2 md.)Nakden veya mahsuben tahsil edilen ancak fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan vergilerde ve kanunları gereğince mükelleflere yapılacak iade ve mahsup işlemlerinde, düzeltmeye dayanak teşkil edecek belgeler ile bu işlemlere ait usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.

(Ek fıkra: 28/3/2007-5615/20 md.)Bu Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı vergi dairesinin görev ve yetkilerini haiz olarak faaliyete geçen vergi dairesi başkanlıklarında düzeltme yetkisi vergi dairesi başkanına ait olup, başkan bu yetkisini ilgili grup müdürlerine ve/veya müdürlere devredebilir.

Re'sen düzeltme:

Madde 121 – (Değişik: 23/6/1982-2686/21 md.)

İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur.

 

 

Vergi Hatalarını Düzeltmede Zamanaşımı
 

Vergi hatalarının düzeltilmesi zaman aşımına Vergi Usul Kanunu’nun 114. Maddesinde yer verilmiştir.
 

Madde 114– Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyen vergiler zamanaşımına uğrar.

 

Bu yazı Av. Rıdvan Çakır tarafından hazırlanmıştır. r-chukuk.com