Çernobil'i ziyaret etmek ne kadar güvenli?

Amerikan kanalı HBO'nun kısa sürede dünyanın en çok izlenen dizileri arasına giren, Çernobil felaketini konu alan "Chernobyl" dizisi geçtiğimiz günlerde final yaptı. Dizi ile birlikte popülaritesi artan Çernobil'e turist akınları başladı. Peki Çernobil'i ziyaret etmek ne kadar güvenli?

Çernobili ziyaret etmek ne kadar güvenli?
11 Haziran 2019 Salı 16:51 tarihinde eklendi, 2.159 kez okundu.
26 Nisan 1986 yılında Ukrayna'nın Pripyat şehrinin 14.5 km kuzeybatısında bulunan Çernobil Nükleer Güç Santrali'nin 4. ünitesi yapılan bir deney esnasında patlamış ve nükleer kaza felaketi yaşanmıştı. Dünyanın en büyük nükleer kazası, Çernobil felaketinin üzerinden tam 33 yıl geçti. 
 
 
Şimdilerde ise Amerikan kanalı HBO'nun ''Çernobil (Chernobyl)" dizisinin popülaritesinin de etkisiyle Çernobil şehrine büyük bir turist akını başladı lakin hala bölgede öldürücü miktarda radyasyon sıkıntısı olabileceği düşünülüyor.
 
ÇERNOBİL (CHERNOBYL) DİZİSİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER
 
Ukrayna ise yaklaşık 10 yıl önce bölgeyi güvenli ilan ederek turist ziyaretlerine açmış ve bölgeye turistik turlar düzenlemeye başlamıştı. Yapılan turlarda turistlerin kendi başlarına dolaşmalarına kesinlikle izin verilmiyor ve turlar çeşitli kontroller eşliğinde gerçekleşiyor. Açıldığı dönemden bu yana Çernobil'i binlerce turist ziyaret etti. 
 
American Cancer Society kurumuna göre yüksek dozlarda radyasyon maruziyeti doku hasarına, akut hastalıklara sebep olabiliyor ve kanser riskini artırabiliyor. Öbür yandan 21. yüzyılda radyasyon kullandığımız cep telefonlarına kadar her yanımızı sarmış durumda ve bu durumdan kaçınmak ne yazık ki pek kolay değil. Ayrıca radyasyon sadece beşeri kaynaklardan ötürü de oluşmuyor, canlı organizmaların ürettiği radyasyon ile güneşlerden ve yıldızlardan gelen kozmik radyasyon da bu oluşuma katkı sağlıyor.
 
RADYASYON MARUZİYET DOZU
American Cancer Society kurumunun bilgilerine göre ABD'de yaşayan bir vatandaşın yılda ortalama olarak 3 milisievert doz radyasyona maruz kaldığı belirtiliyor ve bu dozun güvenli kabul edilebilecek limitler içerisinde olduğu söyleniyor. 
 
Tıbbi görüntüleme yöntemleri ise 1 mSv biriminden 20 mSv birimine kadar radyasyon yayabiliyor. 50 mSv ile 200 mSv arasındaki radyasyon dozları organizmalarda çeşitli kromozomal hasarlara sebep olabiliyor. Ciddi radyasyon hasarı ise 2.000 mSv'nin üzerinde başlıyor ve 10.000 mSv ve üzerindeki radyasyon düzeylerine birkaç gün maruz kalmak ölüme yol açıyor.
 
Çernobil faciasından sonra bölgedeki yüzlerce işçinin ve tasfiye çalışanın yaklaşık 8.000 ila 16.000 mSv radyasyona maruz kaldığı düşünülüyor ki bu miktar da 80.000 ila 160.000 adet göğüs X-ray görüntülemesine denk geliyor. Bu derecede radyasyon maruziyeti zamanında 134 işçinin radyasyona bağlı ciddi sağlık problemleri yaşamasına ve 28 işçinin de ölmesine sebep olmuştu.
 
Çernobil reaktörü patladığı zaman ölümcül düzeyde radyasyon açığa çıkıp etrafa saçılmıştı ancak hava koşullarından ve değişen rüzgarlardan dolayı radyoaktif serpinti çevreye eşit oranlarda dağılmadı. Öyle ki Çernobil'e yakın köylerde dahi radyasyon eşit dağılmadı hatta radyasyon miktar sokaklar arasında bile değişiklik gösterebiliyor.
 
KONTROLLER EŞLİĞİNDE ZİYARETLER YAPILIYOR

Çernobil reaktörünün yıkıntıları hala radyoaktif ve bu yıkıntıların yaklaşık 20.000 yıl boyunca daha radyoaktif durumda olacağı düşünülmekte. Fakat Çernobil'de halka açık olan bölgelerin reaktöre yakın olmalarına rağmen facia başlangıcında daha düşük radyasyon dozlarına maruz kaldığı düşünülüyor. 
 
Bütün bunlarla beraber radyasyon güvenliği konusundaki endişeler devam ediyor ve turistlerin tur zamanında kendi başlarına dolaşmalarına izin verilmiyor ve turistler yalnızca belirli bölgeleri ziyaret edebiliyor.
 
Çernobil'e yapılan günübirlik turistik ziyaretlerde turistler, dozimetri kontrolü veya radyasyon ölçümü için resmi bir kontrol noktasından geçiyor ve tur gene aynı noktadan sona eriyor. Ayrıca turun orta noktasında da ek bir radyasyon kontrol noktası bulunuyor ve turistler burada da kontrol ediliyor.
 
ÇERNOBİL'İN SON DURUMU HAVADAN GÖRÜNTÜLENDİ
 
Ayrıca ziyaretçiler yapılara ve bitkilere kesinlikle dokunamıyor. Bölgeden herhangi bir eşya çıkaramıyor. Tripodla çekim gibi yere eşya koymak mümkün değil ve yerlere oturulamıyor.

2018 yılında yaklaşık 60.000 turistin Çernobil'i ziyaret ettiği bildiriliyor. Çernobil bölgesi, Ukrayna'nın en gözde turistik bölgelerinden biri olma özelliğini devam ettiriyor.
 
Ukraynalı turizmciler, Çernobil'e yapılan rezervasyonların Mayıs ayında yaklaşık yüzde 30 civarında arttığını belirtiyor ve HBO ''Çernobil (Chernobyl)'' dizisinden dolayı popülaritesi iyice artan bölgede turist sayısının yaz aylarında daha da yükseleceğini düşünüyor.

NTV